In Nederlandse tuinen duikt een onopvallende platworm uit Australië op: donker lijf, felle gele streep. Hij zit graag onder potten en planken in vochtige hoekjes, en reist ongemerkt mee met nieuwe planten of zelfs met onze huisdieren. Wat betekent zijn komst voor de kleine beestjes in de bodem, en waarom kijken biologen hier met groeiende aandacht naar? We zetten de opmars van Caenoplana variegata in Nederland op een rij en wat jij daar als tuinier van moet weten.
Wat is de Australische platworm?
De schrik van de tuin, oftewel de Caenoplana variegata, is een invasieve platworm uit Australië die inmiddels ook in Nederland en Vlaanderen opduikt. Hij is 5–12 cm lang, donkerbruin tot bijna zwart, met een opvallende gele streep over zijn rug. Je vindt ’m vooral op vochtige plekken: onder potten, planken en stenen, of in een beschimmelde hoek van je kas. Het lijkt een onschuldig sliertje, maar schijn bedriegt.
- Conforama biedt een korting van 250 € op dit verfijnde buffet, het perfecte moment om toe te geven aan verleiding
Conforama biedt een korting van 250 € op dit verfijnde buffet, het perfecte moment om toe te geven aan verleiding
- Bij de moestuin trekt deze overblijvende plant voor droge tuinen meer bijen aan dan lavendel, volgens ervaren tuiniers
Bij de moestuin trekt deze overblijvende plant voor droge tuinen meer bijen aan dan lavendel, volgens ervaren tuiniers
Hoe kwam hij in Nederland terecht?
De soort is begin jaren 2010 voor het eerst gemeld bij ons en verspreidt zich sindsdien gestaag. Hij lift mee met het transport van tuinplanten en potgrond, netjes weggedrukt tegen de potwand of verstopt in het substraat. Opvallend genoeg helpen ook huisdieren mee: katten en honden nemen de worm soms onbedoeld mee in hun vacht door het plakkerige slijm. Uit meldingen blijkt dat zo’n 15 procent van de nieuwe vondsten via dit soort verplaatsingen gebeurt. Traag kruipen in de tuin, maar groot reizen dankzij ons dus.
Waarom vormt hij een bedreiging?
Eén worm is niet het probleem; zijn trucje wel. Deze platworm kan zich klonen: een klein stukje lichaam groeit uit tot een compleet nieuw dier. Snijden of kapotslaan werkt averechts en vermeerdert de populatie juist. Ondertussen jaagt hij op pissebedden, insecten en soms spinnen — soorten die onze bodem losmaken en plantenresten afbreken. Als die verdwijnen, gaat de biodiversiteit in je tuin onderuit en raakt de natuurlijke balans zoek. Voor mensen en huisdieren is er trouwens geen bekend gevaar, maar voor de bodemgemeenschap tikt het aan.
- Action biedt een accessoire aan voor minder dan 1 euro om vliegen tijdens buitenmaaltijden weg te houden
Action biedt een accessoire aan voor minder dan 1 euro om vliegen tijdens buitenmaaltijden weg te houden
- Bespaar op je elektriciteitsrekening met deze eenvoudige koelkastreiniging, voorbij het nutteloze schrobben
Bespaar op je elektriciteitsrekening met deze eenvoudige koelkastreiniging, voorbij het nutteloze schrobben
Wat kun jij doen in jouw tuin?
Check nieuwe planten en potten voordat je ze neerzet, zeker na nat weer. Til potten en tegels af en toe op en kijk in de schaduwrijke, klamme hoeken. Vind je een exemplaar? Raak hem niet met blote handen aan; gebruik handschoenen of een platte schep. Snij niet — dat maakt het erger. Leg de worm in een goed afsluitbaar bakje zodat hij niet ontsnapt.
Maak een scherpe foto en meld je vondst via Waarneming.nl of rechtstreeks bij de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) met locatie en datum. Hoe meer waarnemingen, hoe beter we de verspreiding in kaart krijgen en gericht kunnen ingrijpen. En nou ja, kijk ook even naar plantjes die je ruilt met buren: even inspecteren scheelt een hoop gedoe later. Eén minuut extra werk kan zo het verschil maken — wie wil er nou onbedoeld een plaag doorgeven?
