Terrassen waren begin januari soms nog gevuld, regen en zachte temperaturen bepaalden het weerbeeld en echte winterse taferelen bleven uit. In grote delen van Nederland lagen de temperaturen lange tijd boven normaal. Maar hoog boven Scandinavië en Rusland bouwt zich intussen een enorme voorraad koude lucht op. En die zou, als de grootschalige stroming kantelt, ook West-Europa en Nederland kunnen bereiken.
Een veranderende stroming boven Europa
De afgelopen weken werd het weer gedomineerd door een krachtige westcirculatie. Zachte oceaanlucht kreeg vrij spel en hield vorst en sneeuw op afstand. In de nieuwste berekeningen van de weermodellen begint die stroming echter te verzwakken. De straalstroom meandert sterker en dat vergroot de kans op hogedrukblokkades boven Noord-Europa.
- Conforama biedt een korting van 250 € op dit verfijnde buffet, het perfecte moment om toe te geven aan verleiding
Conforama biedt een korting van 250 € op dit verfijnde buffet, het perfecte moment om toe te geven aan verleiding
- Bij de moestuin trekt deze overblijvende plant voor droge tuinen meer bijen aan dan lavendel, volgens ervaren tuiniers
Bij de moestuin trekt deze overblijvende plant voor droge tuinen meer bijen aan dan lavendel, volgens ervaren tuiniers
Wanneer zo’n blokkade zich vestigt tussen Scandinavië en de Noordzee, worden Atlantische depressies afgeremd. Tegelijk kan koude, droge lucht vanuit Oost-Europa westwaarts uitstromen. Voor Nederland betekent dat vaak een overgang naar een oost- tot noordoostelijke wind, dalende temperaturen en vooral ’s nachts toenemende vorstkansen.
De periode rond 25 januari in beeld
In de huidige scenario’s tekent zich een spannend tijdvak af in de laatste week van januari. Tussen 21 en 24 januari zou de stroming al geleidelijk meer continentaal kunnen worden, met koudere nachten in het noorden en oosten van het land. De echte kanteling wordt rond 25 en 26 januari verwacht, wanneer een hogedrukgebied boven Scandinavië zich mogelijk sterk genoeg ontwikkelt om de koude lucht tot over Nederland te sturen.
In de dagen daarna, tot ongeveer 1 februari, neemt de kans toe op aanhoudende nachtvorst en lokaal winterse neerslag. Of het daarbij vooral bij droge kou blijft, of dat storingen net zuidelijk langs trekken en sneeuw of ijzel brengen, hangt af van kleine verschuivingen in de luchtdrukverdeling.
Noorden en oosten eerst aan de beurt
Bij een oostelijke stroming koelen vooral de provincies in het noorden en oosten het snelst af. In Groningen, Drenthe en Overijssel kunnen de minima als eerste onder nul duiken. De Randstad volgt meestal iets later, mede door de invloed van zee en stedelijke warmte, maar ook daar kan het bij heldere nachten snel glad worden.
Het grootste risico schuilt niet zozeer in zware sneeuwval, maar in verraderlijke gladheid. Na natte perioden kan een plotselinge afkoeling al voldoende zijn voor ijzige wegen, bruggen en fietspaden, met hinder tijdens de ochtend- en avondspits als direct gevolg.
Gevolgen voor verkeer en vervoer
Een echte winterinval zou snel merkbaar zijn in het dagelijks leven. Op de weg kan het verkeer te maken krijgen met gladde viaducten en lokale sneeuwresten. Op het spoor neemt de kans toe op wisselstoringen en vertragingen. Ook op Schiphol kan winterweer leiden tot extra tijd voor het ontdooien van vliegtuigen en aangepaste dienstregelingen.
En zoals altijd in Nederland duikt bij de eerste serieuze vorst meteen het woord ‘schaatsweer’ op. Voor echte natuurijscondities is echter meer nodig dan een paar koude nachten: alleen bij meerdere dagen aaneengesloten vorst zonder veel sneeuw maken sloten en plassen kans om veilig dicht te vriezen.
Voorlopig nog veel onzekerheid
Hoewel het signaal voor een koudere fase duidelijk aanwezig is, blijven de onzekerheden groot. Een kleine verschuiving van het hogedrukgebied naar het oosten of westen kan het verschil betekenen tussen winterse kou en een snelle terugkeer van zachtere lucht vanaf de Atlantische Oceaan.
De komende dagen worden daarom cruciaal. Pas kort voor de bewuste periode zal duidelijk worden of Nederland eind januari daadwerkelijk een winterse episode tegemoet gaat, of dat de aangekondigde omslag beperkt blijft tot een kortstondige afkoeling.
- Action biedt een accessoire aan voor minder dan 1 euro om vliegen tijdens buitenmaaltijden weg te houden
Action biedt een accessoire aan voor minder dan 1 euro om vliegen tijdens buitenmaaltijden weg te houden
- Bespaar op je elektriciteitsrekening met deze eenvoudige koelkastreiniging, voorbij het nutteloze schrobben
Bespaar op je elektriciteitsrekening met deze eenvoudige koelkastreiniging, voorbij het nutteloze schrobben
